< < Kürt Sorunu ve Doğu İsyanları -6-
All for Joomla All for Webmasters
  • 1200 TL EK ÖDEME ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

    1200 TL EK ÖDEME ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

  • ASB. GÖREVE BAŞLANGIÇ DERECESİ YASA TEKLİFİ ÜZERİNE

    ASB. GÖREVE BAŞLANGIÇ DERECESİ YASA TEKLİFİ ÜZERİNE

  • Muhtarlar ihya oldu, biz ise

    Muhtarlar ihya oldu, biz ise "fakire bir sadaka" turları yapıyoruz

  • İKİ SEÇİM- İKİ SONUÇ

    İKİ SEÇİM- İKİ SONUÇ

  • TEMAD'IN SEÇİMİ

    TEMAD'IN SEÇİMİ

  • TEMAD İÇİN KÖPRÜDEN ÖNCE SON ÇIKIŞ

    TEMAD İÇİN KÖPRÜDEN ÖNCE SON ÇIKIŞ

  • Dernekler Yönetmeliğinde Önemli Değişiklikler

    Dernekler Yönetmeliğinde Önemli Değişiklikler

  • Emekli Asb. Fahrettin Bağrı İyi Parti Grubunda Astsubayları Anlattı

    Emekli Asb. Fahrettin Bağrı İyi Parti Grubunda Astsubayları Anlattı

  • DÜNYA ASTSUBAYLAR GÜNÜ KUTLU OLSUN

    DÜNYA ASTSUBAYLAR GÜNÜ KUTLU OLSUN

  • Hamza Dürgen'in Sinan Engin'den ne farkı var?

    Hamza Dürgen'in Sinan Engin'den ne farkı var?

  • TEMAD’da İhraçlar ve Yalanlar…

    TEMAD’da İhraçlar ve Yalanlar…

  • HAMZA DÜRGEN’İ TEMAD’IN BAŞINA GETİRENLERE AÇIK MEKTUP!

    HAMZA DÜRGEN’İ TEMAD’IN BAŞINA GETİRENLERE AÇIK MEKTUP!

  • DELEGE OYUNLARINA DİKKAT! HATA MI, KASIT MI?

    DELEGE OYUNLARINA DİKKAT! HATA MI, KASIT MI?

  • ASTSUBAY KAMUOYUNA DUYURU

    ASTSUBAY KAMUOYUNA DUYURU

  • Aylık olarak verilen 100.00 TL.yi alıyor musunuz?

    Aylık olarak verilen 100.00 TL.yi alıyor musunuz?

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 11
  • 12
  • 13
  • 14
  • 15
Pazartesi, 28 Eylül 2015 18:53

Kürt Sorunu ve Doğu İsyanları -6-

Öğeyi Oyla
(3 oy)

 

Tarihi tersyüz etmek tarihi olaylara ve tarihi şahsiyetlere ihanettir.

Tarih,  aksi ispat edilmedikçe eldeki bilgi belge ve dokümanlar ile tarihtir.

Tarihi şahsiyetlerin belge niteliğindeki arşiv ve hatıratı kıyas ve mukayese edilerek, doğru tarih okumaları için birer araç olması mümkündür. Eş zamanlı mevkidaşların, devlet büyüklerinin, halkların, milletlerin tarih içindeki konumları mukayese edilerek, tarihi olaylar anlamlandırılabilir.

Günümüzü anlamlandırmak, yarınımızı kurgulamak, ancak doğru tarih okumaları ile mümkün olur. Doğru tarihin yanı sıra, yanlış tarih, çarpıtılmış tarih de yazılabilir. Muktedirlerin tarihi, kendi perspektiflerinden okunur ve okutulur. Aksi ispat edilinceye kadar o tarih netice itibariyle tarihtir.

Biz yani okuyucu ve yazıcı her ikimiz, tarihi yargılamaya kalksak, biz de yanlış bir şey yapmış oluruz.

Bizler, tarihi olay ve şahsiyetlerin yaptıkları yanlış ve doğrulardan, ibret alabiliriz ancak.

***

Osmanlı’nın yükseliş ve çöküş sürecinde toprak sisteminin payı çok büyüktür.

“Tımar” sistemi, “iltizam” sistemi ile bozulmaya başlar. “Mültezimler” yani feodalite-beyler-emirler, köylüyü yani “teba”yı zorbalıkla vergi toplamaya, askere almaya sürükler ve devletin bu şekilde çöküşü başlar.

Osmanlı güç ve ihtişam içinde iken, beyler, ağalar, kıyama duramaz, baş kaldıramazlarken, devlet ne zaman zayıf ve bitap duruma düşmüş ise; beyler, devletin başına “gaile”olarak çıkmıştır.

***

Feodalite, devlet gücünün yetersiz kaldığı dönem ve süreçlerde devlet rızası ile uygulanan “vasal” bir yönetim biçimidir.

Örnekleri çoktur.

Tepedelenli Ali Paşa.

Kavalalı Mehmet Ali Paşa.

Bedirhani Paşa.

***

Cumhuriyet öncesi, belli başlı isyanlar şöyle sıralanabilir:

1. Babanzade Abdurrahman Paşa İsyanı (1806-1808, Süleymaniye)

2. Babanzade Ahmet Paşa İsyanı (1812, Süleymaniye)

3. Zaza Aşiretleri İsyanı (1818-1820, Dersim)

4. Revaduz Yezidi İsyanı (1830-1833, Hakkari ve çevresi)

5. Mir Muhammet İsyanı (1832-1833, Soran)

6. Kör Mehmet Paşa İsyanı (1830-1833, Erbil, Musul, Şirvan)

7. Garzan İsyanı (1839, Diyarbakır)

8. Bedirhan Bey İsyanı (1843-1847, Hakkari ve çevresi)

9. Yezdan İzzettin Şer İsyanı (1855, Bitlis)

10. Bedirhan Osman Paşa İsyanı (1877-1878, Cizre ve Midyat)

11. Şeyh Ubeydullah İsyanı (1880, Hakkari ve Şemdinli)

12. Emin Ali Bedirhan İsyanı (1889, Erzincan)

13. Bedirhani Halil ve Ali Remo İsyanı (1912, Mardin)

14. Molla Selim ve Şeyh Şehabettin İsyanı (1913-1914, Bitlis)

15.Koçgiri İsyanı (6 Mart 1921 Alişan, Alişir ve Nuri Dersimi)

***

Cumhuriyet döneminde gerçekleşen Kürt isyanları tarihlerine ve yerlerine göre şöyle sıralanabilir:1924-1938 dönemi.

 1. Nasturi İsyanı (1924, Hakkari)

 2. Reskotan ve Reman İsyanı (1925, Diyarbakır)

 3. Şeyh Sait İsyani (1925, Bingöl, Muş, Diyarbakır)

 4. Seit Taha ve Seit Abdullah İsyanı (1925, Şemdinli)

 5. Jilyan İsyannı (1926, Siirt) 

 6. Eruh'lu Yakup Ağa ve Oğulları İsyanı (1926, Pervani)

 7. Güyan İsyanı (1926, Siirt)

 8. Haco İsyanı (1926, Nusaybin)

 9. I. Ağrı İsyanı (1926)

 10. Koçusagi İsyanı (1926, Silvan)

 11. Hakkari-Beytüşşebab İsyanı (1926)

 12. Mutki İsyanı (1927, Bitlis)

 13. II. Ağrı İsyanı (1927)

 14. Biçar İsyanı (1927, Silvan)

 15. Zilanlı Resul Ağa İsyani (1929, Eruh)

 16. Zeylan İsyanı (1930, Van)

 17. Tutakli Ali Can İsyanı (1930, Tutak, Bulanik, Hinis)

 18. Oramar İsyanı (1930, Van)

 19. III. Ağrı İsyanı (1930)

 20. Buban Aşireti İsyanı (1934, Bitlis)

 21. Abdurrahman İsyanı (1935, Siirt)

 22. Abdulkuddüs İsyanı (1935, Siirt)

 23. Sason İsyanı (1935, Siirt)

 24. Dersim İsyanı (1937, Tunceli)

 25. PKK İsyanı (1984) 

***

İsyanların ilk sürecinde siyasi kürtçülük teması yoktur. Toprak sistemi, tımar, vergi ve askere alma hususları vardır. 1925 YILINDAKİ Şeyh Sait olayında da siyasi kürtçülük yoktur. SİYASİ KÜRTÇÜLÜK OLAYI, 1925 sonrası hız ivme kazanarak günümüze gelmiştir.Barış gönüllüleri, FRANSA VE RUSYA KÜRT ENSTİTÜLERİ, Minorsky ve Bedirhani Aşireti ile Mısır Hidivlerinin müzaharet, himaye ve destekleri ile günümüz PKK GERÇEĞİ ortaya çıkmıştır. 

Bundan sonraki bölümümüze; günümüzün en büyük devlet gailesi olan “TERÖR BELASI” ve “SİYASİ KÜRTÇÜLÜK” olaylarında ilk kıvılcımı “RUS VE FRANSIZ”ların parmağı ile başlatan, zaman zaman lehte, zaman zaman da aleyhte eylemler yapan BEDİRHAN PAŞA olayları hakkında yazarak devam edeceğiz.

DEVAM EDECEKazili

Arş.Yazar Mustafa Kemal Azılıoğlu

Ek Bilgi

  • Facebook Yorum:
    Share on Myspace
Okunma 5204 defa

You have no rights to post comments

Yandex.Metrica | ©Emekli Asubaylar